Prematüre Doğum

Bebeklerde Prematüre DoğumPrematüre Doğum

Normal hamilelik süreci olan 40 hafta tamamlanmadan, 37 haftadan önce gerçekleşen doğumlara prematüre doğum denir. Bu haftadan önce doğan bebeklerse prematüre bebek olarak adlandırılırlar.


Prematüre bebekler gebelik yaşına göre 3'e ayrılır:
Grup ileri derecede (24-31 hafta)
2. Grup orta derecede (32-35 hafta)
3. Grup sınırda (36-37 hafta)


Doğum ağırlıklarına göre de 3'e ayrılır:
Düşük doğum ağırlığı : Bebeğin doğumda 2500 gr.dan az olması
Çok düşük doğum ağırlığı : Bebeğin doğumda 1500 gr.dan az olması.
Aşırı düşük doğum ağırlığı: Bebeğin doğumda 1000 gr.dan az olması.

Prematüre Doğumun Nedenleri

Anne karnındaki bebek (fetus), rahim içinde “amniyon sıvısı” içinde büyür ve başta oksijen olmak üzere her türlü gereksinim ve beslenmesi gebelik eşi (plasenta) aracılığı ile olur. Atıklar yine plasenta aracılığı ile atılır. Yani fetusun beslenmesi annenin kan dolaşımı aracılığı ile olmaktadır. Kan dolaşımındaki sorunlar, annedeki bazı problemler, fetusun içinde bulunduğu rahimdeki bozukluklar ya da fetusun kendisine ait hastalıklar, zamanından önce yani prematüre doğuma neden olabilmektedir.

Anne’den Kaynaklanan Nedenler:

  • Anne yaşı: İdeal gebelik yaşı 20-30 yaş arasıdır. Hamilelik dönemi ve doğum sonrası bakım, anne yaşından etkilenir. 17 yaş öncesi ve 35 yaşından sonraki gebelikler risklidir. Erken yaş gebeliklerinde  annede yüksek tansiyon ile seyreden ve eklampsi, geç yaş gebeliklerinde bebekte Down Sendromu (Mongol bebek) gibi kromozom anormallikleri görülebilmektedir.
  • Hipertansiyon: Kan dolaşımı aracılığı ile beslenen fetus, annenin hipertansiyonundan etkilenir. Hipertansiyon önceden olabileceği gibi gebelikte de ortaya çıkabilir. Annedeki hipertansiyon hem annenin yaşamını tehlikeye atar, hem de doğum ağırlığı düşük bebek ya da erken doğum riski yaratır.
  • Kronik hastalık: Kalp, böbrek, akciğer, damar hastalığı gibi annedeki kronik hastalıklar, prematüre bebek doğum riskinin artmasına neden olur.
  • Düşük gelir düzeyi: Yoksulluk, küçük yaşta gebelik, yetersiz beslenme ve yetersiz gebelik bakımı gibi nedenlerle premetüre bebek doğurma riski artar.
  • Sık doğum: Annenin doğumdan sonra fiziksel ve ruhsal olarak toparlanabilmesi ve bir sonraki hamileliğin sağlıklı gerçekleşebilmesi için, iki gebelik arasında en az iki yıl olması gerekir.
  • Enfeksiyon: Enfeksiyonda vücudun salgıladığı ve vücudun savunma mekanizmasını oluşturan bazı maddeler, rahmin kasılmasına neden olarak erken doğuma neden olurlar.Erken doğumların %16’sında amnion mayide enfeksiyon görülmektedir. Hamilelik döneminizde, idrar yolu enfeksiyonu gibi her türlü enfeksiyonun acilen saptanarak,  uygun antibiyotik tedavisine başlanması erken doğum riskini azaltır.
  • Sigara veya uyuşturucu kullanımı: Gebelikte sigara kullanımı, fetus ve plasentada bir yandan karboksihemoglobinin artıp oksijenin azalmasına, bir yandan da içerdiği nikotin ile prematüre bebek doğum riskinin artmasına neden olur. Kokain ve amfetamin gibi keyif verici ilaçlar da, prematüre doğuma neden olurlar. Kokain, plasentanın ayrılmasına ve annede hipertansiyona neden olmakta, ayrıca direk olarak rahmin kasılmasına da neden olarak prematüre doğuma neden olmaktadır.

Genital Nedenler:

Rahim ve doğum kanalındaki yapısal bozukluklar (örneğin rahim içinde tümör, rahimin bir zarla ikiye bölünmüş olması) prematüre bebek doğuma neden olurlar. Bunlardan Servikal Yetersizlik olarak adlandırılan durumda düşük ya da erken doğum olmakta, bunun için de gebelere doğum zamanına kadar yatak istrihati verilerek erken doğum önlenmeye çalışılmaktadır.

Diğer Nedenler:

Erken membran rüptürü: Amniyon sıvısını içeren su kesesisin doğum zamanı gelmeden önce açılması durumudur (Normalde doğum sırasında su kesesi açılır). Birlikte enfeksiyon riski de vardır.
Polihidramnios: Amniyos sıvısının normalden fazla olması durumudur. Artan rahim içi hacim nedeni ile erken doğum olur.

Prematüre Bebeğimi Nasıl Beslemeliyim?

Milupa Özel mamaları içerisinde prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebekler için, Aptamil Eoprotin ve Aptamil Prematil adlarında iki mama bulunmaktadır. Bu özel bebek besinleri hakkında detaylı bilgi almak için tıklayınız.

Prematüre Bebeklerde Dikkat Edilmesi Gerekenler

  • Bebeğiniz prematüre doğduysa endişelenmek yerine olası rahatsızlıklar hakkında bilgi sahibi olmaya çalışmak en doğrusudur.
  • Prematüre bebeklerin bazı gelişimlerinin yavaş olmasını erken doğuma bağlanmamalıdır.Gelişmedeki gecikmeler konusunda vakit kaybetmeden doktorunuza danışmanız, ya da bebeğin gelişimini doktor kontrolünde izlemeniz gerekmektedir.
  • Prematüre bebeklerin beslenmeleri düzeltilmiş yaş esas alınarak düzenlenmelidir. Her bebek gibi mümkün olduğunca anne sütü almaları gerekir. Erken doğum yapmış bir annenin sütü zamanında doğum yapan anne sütünden farklıdır. Daha fazla protein içerir. Bu bebeklerin kemik gelişimlerinin normal olması için D vitamini , kansızlık gelişmesini önlemek için de demir almaları gerekmektedir. D vitaminini yeteri kadar almazlarsa prematüre bebeklerde kolayca raşitizm gelişebilir.

Prematüre Bebeğin Doktor Kontrollerini Aksatmayın

Erken doğum durumunda, fetus anne karnındaki gelişmesini tamamlayamadan dış dünya ile karşılaşır. Bu tip doğumlardan sonra bebeğin hastanede kontrolünde tutulması gerekmektedir. Ayrıca bebeğin doktor kontrolleri de, meydana gelebilecek sorunlarda erken önlem alabilmek için hayati önem taşımaktadır.

  • Nörolojik Muayene: Prematüre bebekler ile yenidoğan döneminde nörolojik sorunlar yaşayan bebeklerin mutlaka bir çocuk nöroloğuna muayene olması gerekir. Özellikle yoğun bakımda beyin kanaması ya da havale geçiren bebeklerde bu şarttır. Prematüre doğan bebeğinizde bu sorunlar yaşanmamış bile olsa ilk dönemde çocuk nöroloğu gözetiminde olmakta büyük fayda vardır.
  • Göz Muayenesi: Prematüre bebeklerin sık karşılaştıkları göz sorunu prematürelik retinopatisidir (ROP). Bu rahatsızlığın olup olmadığının tespiti için bir göz doktorunun muayenesi şarttır. İlk kontrol bebek doğduktan sonraki 4-6 hafta arasında yapılmalıdır. Erken teşhiste tedavisi mümkün olup geç teşhiste maalesef körlükle sonuçlanabilmektedir.
  • Fizik Muayene: Prematüre bebeğinizin çocuk doktorunun dışında bir fizik tedavi uzmanı dr.un da muayenesinden geçmesinde çok fayda vardır. Spastisite,refleks canlılığı gibi motor gelişimi olumsuz yönde etkileyecek bir çok rahatsızlık erkenden teşhis edilirse fizik tedavi ile çok başarılı sonuçlar alınmaktadır.
  • İşitme Muayenesi: Doğum ağırlıkları 1500 gr.ın altında olan bütün bebeklerin işitme muayeneleri yaptırılmalıdır. Ayrıca ailede sağırlık öyküsü varsa, bebek menenjit geçirmişse, zor ve uzun sürmüş doğumla doğmuşsa, rahim içi enfeksiyon öyküsü varsa işitme muayenesi kesinlikle yapılmalıdır. İşitme muayenesinin bebek 6 aylık olmadan yapılması önerilmektedir.

Takvim Yaşı / Düzeltilmiş Yaş

Özellikle birinci ve ikinci grup prematüre bebeklerin bilişsel, motor ve algısal gelişimleri ile beslenmesi 2 yaşına kadar düzeltilmiş yaş esas alınarak takip edilir. Takvim yaşı bebeğinizin doğduğu tarih esas alınarak hesaplanan yaştır. Düzeltilmiş yaş ise doğması gereken tarih esas alınarak hesaplanan yaştır.

Prematüre Bebeklerde Sıkça Karşılaşılan Sorunlar

  • Solunum problemleri: Erken doğan bebeklerin akciğerlerinde sürfaktan denen bir madde yeteri kadar bulunmaz. O nedenle bazı solunum problemleri oluşabilir. Beyindeki solunum merkezi tam oluşamadığı için zaman zaman solunumları duraksayabilir. 10-15 saniye süreli solunum durmasına Apne denir. Çoğunlukla bebek büyüdükçe kendiliğinden düzelir. Solunum problemlerinden en önemlisi ve en çok karşılaşılanı RDS'dir (Respiratuar Distres Sendromu). RDS görülme sıklığı gebelik yaşı ile ters orantılıdır. RDS'nin ana nedeni akciğerlerin özellikle de surfaktan sisteminin yetersiz olmasıdır. Özellikle 28 haftanın altında doğan bebeklerde görülür. Diabetik annelerin bebeklerinde RDS sıklığı artmaktadır.
  • Göz problemleri: Prematüre bebeklerde ROP adı verilen bir göz rahatsızlığı vardır. Prematürelik retinopatisi sıkı takip altında tutulması gereken bir göz rahatsızlığıdır. Doğumdan sonraki 4-6. Haftalar arasında mutlaka ROP muayenesi yapılmalıdır. Erken teshişte tedavisi olup, geç teshiste maalesef körlüğe neden olmaktadır. Retinopati 5 evrede gelişir. Evre 1 ve 2'de % 80 oranında spontan gerileme olur.
  • Sarılık: Pek çok yenidoğanda görüldüğü gibi prematüre bebeklerde de görülebilen fizyolojik bir sorundur. Eğer fizyolojik sınırları aşarsa fototerapi veya kan değişimi gerekebilir.
  • Kalp rahatsızlıkları: Prematüre bebeklerde PDA denen bir tür kalp rahatsızlığı da gelişebilir. Bebek anne karnındayken akciğerleri işlevsizdir. Bu nedenle sağ kalpten akciğerlere gönderilen kan duktus atardamarı ile ana atar damara geçer. Bu kanalın doğumdan hemen sonra kapanması gerekir. Çok küçük prematürelerde bu kapanma hemen gerçekleşmeyebilir. Bu durumda ilaçla tedavisi vardır. Tedavi sonuç vermezse cerrahi girişimle kapatılır.
  • Sindirim problemleri: Sindirim sistemleri tam olarak gelişemediğinden, beslenmeye başladıktan kısa bir süre sonra nekrotizan enterokolit denen barsak rahatsızlığı gelişebilir. Bu durumda beslenme hemen kesilir ve damar yolu ile beslenmeye geçilir. Bu aşamada tesbit edilen rahatsızlıkların çoğu iyileşir.

 

Aşağıdaki butonları kullanarak üyesi olduğunuz sitelerde bu sayfayı sevdiklerinizle kolayca paylaşabilirsiniz.

Ücretsiz üye olarak hamileliğinizin ve bebeğinizin ayına uygun paketlerden, bilgilendirici e-mail ve smslerden yararlanın.

Sütüm Yeterli Mi

Sizden gelen yorumlar

Bebeğimin beslenmesini günde 7 öğün olarak belirledim. Milupa dev...

Devamı için tıklayın

Tüm Yorumlar için tıklayın

Milupa Uzmanları Yanıtlıyor
Milupa Uzmanları Yanıtlıyor
Get Adobe Flash player