Hamilelik sonrası emzirme sürecinde memelerin ve meme uçlarının bakımı
hem sizin, hem de bebeğinizin sağlığı için çok önem taşır.
- Emzirmenin ilk dönemlerinde meme başlarında çatlaklar oluşabilir.
Anne sütünün kendisi çatlakları engelleyebilir.
- Emzirme sonrası meme uçları anne sütüyle silinmeli ve sütyen takılmadan
önce mutlaka kurutulmalıdır. Islak kalan meme uçlarında mikropların
daha kolay üreyebileceğini ve çatlakların oluşmasının hızlanacağını unutmayın.
- Göğüslerin doğumdan sonra hacimlerini kaybetmesi, emzirme ve sağma, göğüslerin sarkmasına
sebep olabilmektedir. Her gün dışarıdan içeriye doğru göğüslerinize masaj
yapmanızda fayda var.
- Göğüslerinizi destekleyen kasları çalıştırmak içinse, ufak bir egzersizi
günde 20 kez tekrarlayın. Avuçlarınızı birleştirin ve kollarınızı omuz
hizasında kaldırın, nefes alırken kollarınızı sıkıştırın. Üç saniye bekleyin ve
nefes verin.

Meme Bakımı Nasıl Yapılmalı?
Bebeğinizi emzirseniz de emzirmeseniz de memeleriniz hamilelikten etkilenir. Emzirme
döneminde doğacak ufak tefek sorunları önlenmek için uygulayabileceğiniz birkaç
detay var.
- Bu dönemde uygun ve kullanışlı bir “emzirme sütyeni” kullanın. Aşırı sıkı
olmayan destekleyici bir sütyen size, meme konforu konusunda yardımcı olur ve rahat
süt vermenizi sağlar.
- Memelerinizde rahatsızlık hissederseniz dönüşümlü olarak sıcak ve soğuk kompres
uygulayın.
- Sütyeninizi ıslanır ıslanmaz değiştirin. Sızıntı probleminiz varsa, “meme pedi”
kullanın ve sıklıkla değiştirin.
- Plastik emzirme pedleri kullanmayın ve mümkün olduğunca memelerinizi havalandırın.
- Meme uçlarınızda çatlama ya da acıma oluyorsa, kuru ve ılık tutmak için mümkün olan
herşeyi yapın. Mesela kendi kendinize biraz süt çıkarıp, meme uçlarınızda kuruyana
kadar bekleyebilirsiniz. Çünkü sütünüz, çatlakların kapanmasına katkıda bulunan
koruyucu bir tabaka oluşturur.
Anne Emzirme Dönemine Nasıl Hazırlanır?
Hamilelikle beraber, memeler de emzirme için hazırlanmaya başlar. Hamilelik süresi
ilerledikçe, süt bezleri ve süt kanallarının s
ayısı artar, memeler irileşir, meme başlarının
rengi koyulaşır ve büyür. Ayrıca gövde ve bacaklar yağ depolayarak emzirme döneminde
gereken enerji sağlar. Süt salgılanmasında; ‘süt üretimi refleksi’ ve ‘süt sağılması
refleksi’ olmak üzere iki refleks vardır.
- Süt üretimi refleksi ‘prolaktin’le, süt sağılma refleksi ise ‘oksitosin’le uyarılır.
- Her iki refleks de doğumdan önce ‘estrojen’ ve ‘progesteron’ hormonlarıyla engellenir
ve doğumdan hemen sonra bu engeller kalkar.
- Bebeğinizin ilk emişiyle beraber meme başlarınız uyarılarak, ‘hipofizden oksitosin’
ve ‘prolaktin’ salgılamaya başlar.
- ‘Prolaktin’ süt üretimini başlatır. ‘Oksitosin ise süt bezlerinde yapılan ve kanallarda
bulunan sütün, meme başına doğru sağılmasını sağlar.
- 3 - 4. günlerde ise süt salgılanması artar. Bebeğiniz sizi emdiği sürece memeleriniz
yeterli derecede süt salgılar.
- ‘Prolaktin’ geceleri daha çok salgılanır ve bu hormon sizi rahatlatarak daha iyi
uyumanızı ve daha çabuk dinlenmenizi sağlar. ‘Oksitosin’ ise doğumdan sonra rahmin
toparlanmasını hızlandırır.
- Her iki refleks de sizin duygu, düşünce, kaygı ve algılamalarınızdan etkilenir.
Bebeğinize dokunmanız, onunla birlikte olmanız ve sessini duymanız bu reflekslerinizin
normal çalışmasına destek olur. Olumsuz durumlarda ise bu refleksler bastırılır
ve sütün akışınızı engeller.
- Bebeğiniz bir memenizi daha fazla emerse, o memeniz diğer memenizden daha fazla
süt salgılar ve büyür. Eğer bebeğiniz bir memenizden emmeyi keserse o memeniz süt
üretmemeye başlar. O yüzden her emzirmede, her iki memenizi de emzirmelisiniz.
- Meme büyüklüğü süt bezleriyle değil, yağ dokusunun miktarıyla ilgilidir. Bu nedenle
meme büyüklüğünüz ne olursa olsun yeterli miktarda süt üretebilirsiniz. Yeter ki
emzirme döneminden kaygılanmayın ve kendinizi olumlu yönde motive edin.
Bebeğinizi en doğru şekilde emzirmeniz, onun gelecekteki sağlığıyla yakından ilgilidir.
Emzirme sürecini en ideal şekilde geçirmeniz için dikkat etmeniz gereken bazı detaylar
var.
- Bebeğinizi doğumundan hemen sonra ve çıplak olarak göğsünüze almanız, aranızda gereken
teması sağlar.
- Yeni doğan bebeğinizle en kısa sürede, birkaç dakikalığına da olsa yalnız kalın.
- Bebeğiniz emmeye hazır olduğunu belli eder etmez, onu emzirmelisiniz. Emmeye en
istekli olduğu ilk 1 saat geçirildiği takdirde, bebeğiniz uzunca bir süre isteksizlik
duyar ve ilk emzirmeniz gecikebilir.
- Emzirme sürenizi tamamen bebeğinizin isteğine bırakın ve gece veya gündüz, ne zaman
isterse ihmal etmeden emzirin.
- İlk 2 - 3 gün kolostrum sebebiyle sütünüz az miktarda gelir ama
daha sonra artarak devam eder.
- Kolostrum sütü, doğumdan sonra ilk 4-5 gün anne tarafından yavruya
verilen ilk süttür, bileşimi normalden farklıdır ve sarımsı renkte hafif tuzlu ve
tatlıdır. Normal sütle karıştırılmamalıdır. Bileşiminde yüksek oranda protein ve
bağışıklık kazandıran immünoglobulin içerir. Yüksek oranda serum
proteini içerdiklerinden ve yüksek pH derecesinden dolayı kaynatıldıklarında pıhtılaşma
gösterir. İlk günlerde bebeğin bu sütten alabilmesi önemlidir.
- Bebeğinizin gelişimi normal devam ediyorsa doğumundan sonraki ilk 4 ve 6. aylar
arasında sadece anne sütüyle besleyin.
- Biberon emziğinin tekniği çok farklıdır. Bu nedenle, eğer bebeğinizin ek gıdalar
alması gerekiyorsa onu kaşıkla beslemelisiniz.
Emzirirken bebeğinizin bütün vücudunun aynı düzlemde ve size dönük olmasına dikkat
edin. Ayrıca bebeğinizin ağzı memenize yakın olmalı ki uzanmak için fazla çaba harcamasın.
İsterseniz kendinizin ya da bebeğinizin yanlarına yastık koyarak da destek alabilirsiniz.
Bütün bunlar bebeğinizin, memenizi tam ve doğru kavramasını kolaylaştırır. Bebeğinizi,
emzirmek için değişik şekillerde kucaklayabilirsiniz.
- Kucaklama: Pek çok anne için rahattır ve en sık uygulanan pozisyondur. Bebeğiniz
kucakladığınız kolunuzun tarafındaki memeyi emer.
- Ters kucaklama: Prematüre ya da kavramada güçlük çeken bebekler için uygundur. Emzirmediğiniz
taraftaki kolunuzla bebeğinizi kavrayın ve diğer elinizle bebeğinizin başına ya
da kendi memenize destek olun.
- Koltuk Altı: İkizlerde, büyük göğüslü annelerde veya çökük meme başı durumlarında
uygulanır. Emzireceğiniz göğsün olduğu koltuk altına doğru bebeğinizi uzatın.
- Yatarak: Sezaryen doğum, problemli veya normal doğum sonrası yorgun olan annelere
emzirirken dinlenebilme imkanı sağlar. Bebeğinizin yüzü ve bedeni size dönük olmalıdır.
- Sakin ve gürültüsüz bir ortamda, rahat oturmalısınız. Çünkü fiziksel rahtlama, süt
salınımını da rahatlatır.
- Bebeğinizi tüm vücudunu kendinize dönük olarak tutun ve kollarının memenize ulaşmasına
engel olmamasına dikkat edin.
- Emzirmeye başlamadan önce, bebeğinizin burnunun açık olmasına dikkat edin. Açık
değilse temizleyin.
- Emzirmeye başlamak için bebeğinizin başını memenize doğru itmeyin ya da meme başınızı
ona zorlayarak vermeyin. Çünkü bu onu sinirlendirebilir ve emmeyi reddetmesine neden
olabilir. Meme ucunuzdan bir damla süt çıkarın ve bebeğinizin yanağına dokundurarak
arama refleksini uyarmalı ve meme başını kendisinin bulmasını sağlamalısınız.
- Emzirmeye başlamadan önce serbest olan elinizin baş ve işaret parmağıyla göğüs halkanızın
üst kısmını, diğer üç parmağınızla da alt kısmını tutmalı ve hafifçe bastırmalısınız.
Bu şekilde hem sütün kanallara akışını kolaylaştırır hem de bebeğinizin burnunun
gömülmesini engelleyerek rahat nefes almasını sağlarsınız.
- Emzirmek canınızı acıtmamalı! Eğer acı duyarsanız muhtemelen bebeğiniz memenizi
yanlış kavramıştır. Onu nazikçe memenizden ayırın ve tekrar deneyin.
- Emzirmeniz bittiğinde memenizi bebeğinizin ağzından zorlayarak çekmeniz, meme başına
zarar verebilir. Bebeğinizi memeden ayırırken küçük parmağınızı yavaşça ağzının
kenarından içeri sokarak emme basıncını kesin ve memenizi rahatlıkla çekin.
Emzirme döneminizde, anne sütü bebeğinizin bağışıklık sisteminin gelişmesi ve yeterli
beslenmesi için en gerekli besindir.
Emzirmede annenin salgıladığı süt, alınan besinlerin ürünüdür ve süt salgısı için
annenin enerji, protein, yağ, vitamin, mineral ve sıvı tüketimi artırılmalıdır.
Unutmayın, tıpkı hamileliğinizde olduğu gibi, bu dönemde de sizin iyi beslenmeniz,
bebeğinizin sağlıklı şekilde büyümesi demektir.
Uluslararası sağlık örgütleri ve doktorlar, bebeğin ilk altı ayında anne sütü
ile beslenmesini önemle tavsiye etmektedirler. Yine bu dönemde annenin
alkol ve sigara tüketmemesi, tüketilen yerlerde bulunmaması ve ilaç alımlarında
doktoruna başvurması gerekmektedir.
Anne günde en az 2 lt (yaklaşık 10 su bardağı) sulu
gıdalar (su, süt, az şekerli limonata, komposto, çorbalar vb.) almalıdır. Annelerin
günlük beslenmesinde süt, yoğurt, peynir, yumurta, kuru baklagiller gibi protein
ve kalsiyum açısından zengin besinler, karbonhidrat içeren ekmek, makarna gibi gıdalar,
ayrıca bol meyve ve sebze bulunmalıdır. Anne, süt verirken sigara içmemeli, çay
ve kahve gibi besleyici değeri olmayan içecekleri tüketmemelidir.
Emzirme döneminde annelerin sıvı ihtiyacı artar, günlük 2-3 litre civarında su tüketmeleri
gerekir. Emziren annelere ve hamilelere özel % 100 doğal karışık bitki çayı olan
Milupa Still-Tee, anason, rezene, kimyon, melisa ve rooibos bitkilerini içerir.
Bu bitkilerin dengeli bir karışımı olan
Milupa Still-Tee, emziren annelerin artan sıvı ihtiyacının
karşılanmasına yardımcı olurken, anne sütünün arttırmaya yardımcı olur. Üstelik
Milupa Still-Tee şeker ilave edilmeden kullanıldığında da sadece 1 kalori! Böylelikle
doğum sonrası kilosuna dikkat eden anneler de gönül rahatlığıyla kullanabilir.
Emzirmenin bebeğinizin bağışıklık sistemine katkısını anlatan Bağışıklık Animasonu’nu
buradan izleyebilirsiniz.
Emzirme Dönemi Örnek Beslenme Programı
Kahvaltı
1 su bardağı süt (kalsiyumla zenginleştirilmiş)
1 yumurta + 30 gr. peynir
1 yemek kaşığı pekmez- bal veya reçel
2 ince dilim ekmek
1 adet meyve, 1 havuç veya domates
Ara öğün
1 adet meyve veya komposto, taze sıkılmış şekerli meyve suyu

Öğle- *Akşam
4-6 yemek kaşığı sebzeli et yemeği (tavuk-balık-dana eti)
1 porsiyon pilav veya makarna
1 kase yoğurt veya 1 su bardağı ayran
Mevsim salatası (zeytinyağlı)
1-2 dilim ekmek
1 adet meyve
Ara öğün
30 gr. Peynir, ekmek, domates ve 1 adet meyve, bitki çayları (papatya, ıhlamur,
ada çayı) 1 tatlı kaşığı mevsim reçeli
Yatarken:
1 su bardak süt veya sütlü tatlı
* aksam yemeklerinde çorba yenilebilir. Yemek aralarında ıhlamur, nane, papatya
gibi bitki çayları, limonata, taze meyve suları içilebilir.
- Emzirmeye başlamadan önce ellerinizi yıkayın.

- Emzirirken sırtınızı dayayabileceğiniz şekilde rahat oturun.
- Emzirirken meme ucu ve etrafındaki kahverengi halkanın çocuğun ağzına tamamıyla
kapatacak şekilde oturmasını sağlayın.
- Emzirirken çocuğunuzun burun deliklerinin açık olmasına dikkat edin.
- Her emzirme öğününden sonra bebeğinizin gazını çıkartın.
- Beslenme programını bebeğinizin isteğine göre düzenleyin. Bu istek genellikle 2-3
saat aralıklarla olabilir, bu aralıklara uymaya çalışın.
- Her gün banyo yapmıyorsanız, meme başlarını günde en az bir kez, ılık su ile silmelisiniz.
Bebeğiniz için en uygun gıda anne sütüdür. Ancak anne sütü bebeğin beslenmesi için
her zaman yeterli olmayabilir. O zaman bebeğinizi doktorunuzun önereceği, anne sütüne
yakın özellikler taşıyan bir mama ile beslemeniz gerekmektedir. Bir bebeğin tüm
beslenme gereksinimini karşılayacak biçimde geliştirilmiş bir bebek mamasının aşağıdaki
özelliklere sahip olması gerekmektedir:
- Anne sütünde olduğu gibi sağlıklı büyüme için gerekli tüm amino asitleri içermesi
- Anne sütü esas alınarak ayarlanmış, sindirimi ve emilimi kolaylaştıracak oranda
bir yağ karışımı içermesi

- Anne sütünde olduğu gibi karbonhidrat kaynağı olarak yanlızca laktoz içermesi (Laktoz;
kalsiyum ve yağın emilmesini kolaylaştıracak, prebiyotik liflerle birlikte bağırsaklarda
normal bakteri florasının oluşumunu sağlayacaktır.)
- Anne sütünde de bulunan ve bebeğin bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlayan prebiyotik
lif içermesi
- Bebeğin henüz tam olarak gelişememiş böbrekleri dikkate alınarak anne sütündeki
oranlarda mineral içermesi.
Anne sütünün yetersiz olması durumunda, doktorunuzun tavsiye edeceği bebeğiniz için
uygun Milupa Biberon Mamaları ile bebeğinizin beslenmesini sağlıklı bir biçimde
sürdürebilirsiniz.
Küçük bir bebeğiniz varsa ve işe geri dönecekseniz önceden birçok olayı iyice planlamanız
gerekir. İşinizle emzirmeyi beraber yürütmeyi düşünüyorsanız şunları aklınızda tutun:
- Süt rezerviniz tam dolana kadar biberona başlamayın. Çok erkenden başlamanız biberonun
reddedilmesini önler, ancak erken başlamak meme karmaşasına yol açar ve süt miktarınızı
azaltır. Birçok kadın için bu süre altı haftadır, ama bazı kadınlarda daha erken
rayına otururken bazılarında daha uzun sürebilir.,
- İşe geri dönmeniz gereken günden çok önce biberon vermeye başlayın. Altı haftadan
önce biberona geçmek istemeseniz de daha geçe kalmayın. Bebek büyüdükçe
onu biberona alıştırmanız zorlaşır. Bebeğinizin günde
en az bir biberon dolusu destek besin almasını sağlayın; biberonla daha sonra ne
vermeyi planlıyorsanız onu, yani anne sütü vaya mama verin. Mümkün oldukça bu öğünün
evde olmayacağınız saatlere denk gelmesine dikkat edin.
- Mama yerine anne sütü vermeyi düşünüyorsanız işe dönmeden önce sütünüzü toplama
konusunda ustalaşmaya çalışın. Acil durumlar için 1-2 günlük süt yedeğiniz olsun.
Mama kullanmayı düşünüyorsanız bile memelerinizden pompayla süt sağmayı öğrenin.
Böylece süt kanallarınızın tıkanıp sütünüzün azalmasını önleyebilirsiniz.